Hoe begin ik dit gesprek zonder iets in te vullen voor haar?

Hoe begin ik dit gesprek zonder iets in te vullen voor haar?
Die vraag kreeg ik van een leidinggevende.

Ze vertelde over een medewerker die ze enorm waardeerde. Inhoudelijk sterk, betrokken bij haar werk en iemand die zichtbaar haar best deed. Toch liep de samenwerking met collega’s steeds vaker stroef. Er ontstonden misverstanden, feedback kwam niet altijd aan zoals bedoeld en situaties die voor anderen klein leken, groeiden steeds vaker uit tot frustraties binnen het team.

Wat anderen zagen, zag zij anders

Wat haar situatie ingewikkeld maakte, was dat de leidinggevende dit soort patronen niet alleen vanuit haar werk kende. Haar dochter heeft autisme. Door de jaren heen had ze geleerd om anders naar gedrag te kijken dan de meeste mensen doen.

• Waar anderen soms weerstand zagen, zag zij verwarring.
• Waar collega’s dachten dat iemand moeilijk deed, vroeg zij zich af of er misschien iets anders speelde.

Niet omdat iedereen met autisme hetzelfde is. Juist niet. Maar omdat ze wist hoe snel gedrag verkeerd geïnterpreteerd kan worden wanneer je niet begrijpt wat eronder ligt.

Het dilemma waar veel leidinggevenden tegenaan lopen

Toch zat ze met een dilemma.

Haar medewerker had nooit verteld dat ze autisme had. Misschien was dat ook helemaal niet zo. Dat wist ze niet en eerlijk gezegd vond ze dat niet eens de belangrijkste vraag.

Waar ze zich zorgen om maakte, was dat ze iemand zag die steeds harder leek te werken om overeind te blijven. Iemand met kwaliteiten. Iemand met potentie. Iemand die volgens haar veel meer in haar mars had dan er op dat moment uitkwam.

Ze wilde haar daarom coaching aanbieden. Niet zomaar een coach uit een standaard providerboog, maar iemand die verstand heeft van autisme, hoogbegaafdheid en neurodiversiteit op de werkvloer.

Toen stelde ze me de vraag:
“Hoe bied ik dat aan zonder dat ik eigenlijk zeg wat ik vermoed?”

Begin niet met wat je vermoedt

Dat is precies de plek waar veel leidinggevenden vastlopen.

Ze zien dat iemand ondersteuning kan gebruiken, maar zijn bang om iets verkeerds te zeggen. Bang om een diagnose te suggereren. Bang om over een grens heen te gaan.

Mijn antwoord was simpel:
“Begin niet met wat jij vermoedt.”
“Begin met wat jij ziet.”

Want zodra een gesprek gaat over een mogelijke diagnose, kom je op terrein waar je als leidinggevende niet hoeft te zijn. Je bent geen psycholoog. Geen behandelaar. Het is niet jouw taak om vast te stellen wat er speelt.

Wat wél jouw taak is, is kijken naar wat iemand nodig heeft om succesvol te kunnen zijn.

Een andere vraag verandert het hele gesprek

In plaats van te zeggen:
“Ik denk dat je autisme hebt.”

Kun je zeggen:
“Ik zie hoeveel kwaliteiten je hebt en ik zie ook dat bepaalde situaties in de samenwerking veel van je vragen. Ik vraag me af wat jou zou helpen om daar meer grip op te krijgen.”

Of:

“Ik zie veel potentie en ik wil graag investeren in jouw ontwikkeling. Daarom vroeg ik me af of het helpend zou zijn om eens met iemand te praten die gespecialiseerd is in neurodiversiteit en samenwerking op de werkvloer.”

Dan gaat het gesprek niet meer over een label. Dan gaat het over ontwikkeling. Over mogelijkheden. Over wat iemand nodig heeft om tot zijn recht te komen.

Misschien is dit wel de belangrijkste vraag

Ze wilde voorkomen dat talent verloren ging doordat niemand echt begreep wat er speelde.
Misschien is dat uiteindelijk de belangrijkste les voor iedere leidinggevende.

De vraag is niet:
“Wat heeft deze medewerker?”

De vraag is:
“Wat heeft deze medewerker nodig?”

Want de meeste mensen willen niet gezien worden als hun diagnose.

• Ze willen gezien worden als mens.
• Met talenten.
• Met uitdagingen.
• Met mogelijkheden.

En soms begint dat niet met een antwoord, maar met een leidinggevende die de juiste vraag durft te stellen.

Herken je dit dilemma? 

Je ziet een medewerker met veel potentie, maar je merkt ook dat de samenwerking steeds vaker stroef verloopt. Je wilt ondersteunen, zonder aannames te doen of een label te plakken.

Stuur me gerust een bericht. Ik denk graag met je mee over wat er speelt en welke begeleiding of ondersteuning passend kan zijn.